CHƯƠNG V: VIỆT NAM TỪ CUỐI NĂM 1946 ĐẾN NĂM 1954
BÀI 25: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 -1950)
I.CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC BÙNG NỔ:
- Kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược bùng nổ:
- Sau khi kí Hiệp định Sơ bộ (6/3) và Tạm ước (14/9), thực dân Pháptăng cường hoạt động khiêu khích, tiến công ta ở Nam Bộ và Nam Trung Bộ, ở Hải Phòng, Lạng Sơn, nhất là ở Hà Nội (12/1946)
- Ngày 18/12/1946, quân Pháp gửi tối hậu thư đỏi giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu. Nếu không chúng sẽ hành động vào sáng ngày 20/12/1946.
- Trước đó, Ban Thường Vụ TW Đảng họp quyết định phát động toàn quốc kháng chiến. Tối 19/12, HCM ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
- Hưởng ứng “ Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch HCM, nhân dân cả nước đứng lên kháng chiến.
- Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp:
- Nội dung:thể hiện trong văn kiện “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” và chỉ thị “ Toàn dân kháng chiến”, tác phẩm “ Kháng chiến nhất định thắng lợi”
Cuộc chiến tranh dân dân, toàn dân , toàn diện , trường kì, tư lực cánh sinh, tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế. Tập trung vào 2 nội dung:
+ Kháng chiến toàn dân, tất cả mọi người dân tham gia kháng chiến.
+ Kháng chiến toàn diện: trên tất cả các mặt trận quân sự, kinh tế, ngoại giao,. . .
II.CUỘC CHIẾN ĐẤU Ở CÁC ĐÔ THỊ PHÍA BẮC VĨ TUYẾN 16:
- Tại Hà Nội: Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt ở Bắc Bộ phủ, Hàng Bông. Ta loại khỏi vòng chiến đấu hàng nghìn tên địch.
Đến 17/2/1947, Trung đoàn Thủ đô thực hiện cuộc rút quân khỏi vòng vây của địch ra căn cứ an toàn.
- Tại các thành phố khác ( Nam Định, Huế, Đà Nẳng) : quân ta tiến công, tiêu diệt nhiều sinh lực địch,giam chân địch ở đây.
* Ý nghĩa: giam chân địch trong các đô thị, giảm bước tiến của chúng, tạo điều kiện cho Đảng, Chính phủ rút lên căn cứ Việt Bắc và chuẩn bị cho kháng chiến lâu dài.
III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU – ĐÔNG NĂM 1947:
- Thực dân Pháp tiến công căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc:
- Mục đích: Pháp tiến công lên Việt Bắc nhằm phá hoại đầu não kháng chiến, tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta, khóa chặt biên giới Việt Trung:
- Diễn biến:
- Ngày 7/10/1947, Pháp mở cuộc tấn công lên Việt Bắc với việc cho quân nhảy dù xuống chiếm thị xã Bắc Cản, Chợ Mới, Chợ Đồn;
- Một cánh quân từ Lạng Sơn đánh Cao Bằng, rồi từ Cao Bằng đánh xuống Bắc Cạn
- Một cánh quân khác ngược sông Hồng; sông Lô và sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang,Chiêm Hóa . . .
=> Các cánh quân tạo thành 2 gọng kìm bao vây căn cứ Việt Bắc.
- Quân dân chiến đấu bảo vệ căn cứ địa Việt Bắc:
- Diễn biến:
- Tại Bắc Cạn: quân dân ta chủ động phản công bao vây, chia cắt , đánh tập kích địch.
- Ở hướng đông, quân ta phục kích, chặn đánh địch trên đường Bản Sao – đèo Bông Lau.
- Ở hướng tây, quân ta phục kích địch ở Đoan Hùm, Khe Lau, . .
- Kết quả: quân Pháp phải rút khỏi Việt Bắc, căn cứ VB được bảo toàn. Bộ đội chủ lực trưởng thành.
- Ý nghĩa: Chiến thắng của ta buộc Pháp chuyển từ “ đánh nhanh thắng nhanh” sang đánh lâu dài.
IV. ĐẨY MẠNH CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN TOÀN DIỆN:
- Về quân sự: thực hiện vũ trang toàn dân, phát động chiến tranh du kích.
- Về chính trị - ngoại giao: Nắm 1948, tại Nam Bộ, lần đầu tiên bầu cử Hội đồng nhân dân từ xã đến tỉnh.
+ Củng cố Ủy ban kháng chiến hành chính các cấp
+ Đầu 1950, Trung Quốc, Liên Xô và các nước dân chủ khác đặt quan hệ ngoại giao với nước ta.
- Về kinh tế: phá hoại kinh tế địch, xây dựng nền kinh tế tự cấp, tự túc.
- Về văn hóa, giáo dục: cải cách giáo dục phổ thông( 7/1950)
Dặn dò:
Câu 1: Trước ngày 19/12/1946, thực dân Pháp đã có những hành động nào nhằm đẩy nước ra nhanh tới chiến tranh?
Câu 2: Trước những hành động ngang ngược của thực dân Pháp, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn giải pháp đối phó như thế nào?
Câu 3: Tại sao nói cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta là chính nghĩa và có tính nhân dân?
Câu 4: Vì sao ta phải tiến hành kháng chiến lâu dài và tự lực cánh sinh?
Câu 5: Sau thất bại ở Việt Bắc thu đông 1947, tự dân Pháp có âm mưu gì?
Câu 6: Đến năm 1947, Đảng và Chính phủ ta có chủ trương đối ph1o với âm mưu mới của Pháp như thế nào?